Khi bà Nguyễn Thị Hoa, 71 tuổi, từ Cần Thơ lên TP.HCM thăm con, bà tình cờ biết rằng mình đang bỏ lỡ hai khoản phụ cấp mỗi tháng — tổng cộng hơn nửa triệu đồng — chỉ vì hồ sơ chưa được cập nhật sau khi bà chuyển nơi cư trú. "Tôi không biết phải hỏi ai, cũng không biết mình có quyền yêu cầu gì," bà nói.
Câu chuyện của bà Hoa không phải cá biệt. Theo số liệu từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tính đến cuối năm 2025, hơn 3,2 triệu người đang hưởng lương hưu — nhưng tỷ lệ người nắm đầy đủ các quyền lợi bổ sung vẫn còn thấp, đặc biệt ở các tỉnh ngoài trung tâm.
Bài viết này phân tích sáu nhóm quyền lợi chính thức theo Luật BHXH 2024 và các văn bản liên quan, nhằm giúp người từ 55 tuổi hiểu rõ những gì họ có quyền yêu cầu — và cách thực hiện.
Trợ cấp hưu trí xã hội — khoản ít được biết nhất
Theo Nghị định 176/2025/NĐ-CP, người từ 75 tuổi trở lên không thuộc diện hưởng lương hưu hàng tháng có thể được nhận trợ cấp hưu trí xã hội từ ngân sách nhà nước. Khoản này không yêu cầu lịch sử đóng BHXH — nghĩa là ngay cả những người chưa bao giờ tham gia BHXH cũng có thể đủ điều kiện.
Mức trợ cấp cơ bản là 360.000 đồng/tháng — có thể được điều chỉnh theo hệ số vùng và điều kiện kinh tế địa phương. Một số tỉnh có chính sách hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương.
- Từ 75 tuổi trở lên
- Không đang hưởng lương hưu hàng tháng từ BHXH
- Không thuộc diện hưởng trợ cấp người có công
- Đăng ký hộ khẩu thường trú tại Việt Nam
- Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã/phường nơi cư trú
"Nhiều người nghĩ vì họ không đóng đủ năm BHXH thì không được hỗ trợ gì. Điều đó không đúng — trợ cấp hưu trí xã hội tồn tại chính để bù đắp khoảng trống đó."— Lê Thị Phương, chuyên gia chính sách xã hội, Hà Nội
Điều chỉnh lương hưu hàng năm — bạn có đang nhận đúng mức không?
Lương hưu được điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và tăng trưởng kinh tế. Từ ngày 01/07/2025, lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng được tăng thêm 15% theo Nghị quyết của Quốc hội.
Tuy nhiên, một số người nhận lương hưu — đặc biệt những người về hưu trước năm 1995 — có thể chưa được điều chỉnh đúng mức do lỗi hành chính hoặc thông tin hồ sơ chưa cập nhật. Nếu bạn nghi ngờ, bạn có quyền yêu cầu cơ quan BHXH địa phương kiểm tra lại hồ sơ — hoàn toàn miễn phí.
| Giai đoạn về hưu | Mức điều chỉnh tích lũy | Nên kiểm tra? |
|---|---|---|
| Trước 1995 | Nhiều đợt điều chỉnh — cần xác minh | Nên kiểm tra |
| 1995 – 2010 | Đã qua nhiều lần điều chỉnh chính thức | Xem xét |
| 2011 – 2020 | Tương đối ổn định, ít sai lệch hơn | Ít rủi ro hơn |
| Từ 2021 | Hệ thống số hóa — ít lỗi hành chính | Ít rủi ro nhất |
Quyền lợi BHYT cho người hưởng lương hưu
Người đang hưởng lương hưu được tự động cấp thẻ BHYT do quỹ BHXH đóng. Theo Luật BHYT sửa đổi 2024, mức chi trả viện phí như sau:
- 100% chi phí tại tuyến xã/phường (đúng tuyến đăng ký)
- 95% tại bệnh viện tuyến huyện có giấy chuyển viện đúng quy trình
- 80–95% tại tuyến tỉnh và trung ương tùy loại dịch vụ
- 40% trong trường hợp cấp cứu trái tuyến tại bệnh viện trung ương
"Nhiều bệnh nhân cao tuổi từ chối nhập viện vì lo chi phí, không biết rằng thẻ BHYT chi trả phần lớn — kể cả khi cấp cứu trái tuyến."— Bác sĩ Phạm Minh Tuấn, khoa Nội tổng quát, TP.HCM
Chính sách ưu đãi giao thông cho người cao tuổi
Theo Luật Người cao tuổi và các quy định địa phương, người từ 60 tuổi được hưởng nhiều ưu đãi giao thông công cộng, ít được phổ biến rộng rãi:
- Xe buýt Hà Nội và TP.HCM: Vé tháng giá ưu đãi cho người từ 60 tuổi; miễn phí hoàn toàn cho người từ 80 tuổi trên một số tuyến
- Vé tàu hỏa: Giảm 30% giá vé khi xuất trình CMND/CCCD tại quầy vé ga (không áp dụng khi mua qua ứng dụng bên thứ ba)
- Vé máy bay nội địa: Từ tháng 6/2026, một hãng hàng không lớn áp dụng giảm 15% cho hành khách từ 60 tuổi đặt trực tuyến
Hỗ trợ nhà ở và điện nước cho người thu nhập thấp
Người cao tuổi có thu nhập thấp có thể được hỗ trợ tiền điện hàng tháng theo Quyết định 28/2014/QĐ-TTg và các văn bản cập nhật — mức hỗ trợ tương đương 30 kWh/tháng theo giá điện sinh hoạt bậc 1.
Ngoài ra, các chương trình hỗ trợ sửa chữa nhà ở cho người cao tuổi neo đơn và người có hoàn cảnh khó khăn được triển khai theo từng địa phương. Để biết liệu bạn có đủ điều kiện, liên hệ UBND cấp xã/phường nơi đăng ký hộ khẩu.
Cách kiểm tra và yêu cầu quyền lợi bị thiếu
Có ba kênh chính thức để kiểm tra quyền lợi BHXH của bạn:
- Cổng thông tin BHXH Việt Nam: baohiemxahoi.gov.vn — tra cứu thông tin cá nhân, lịch sử đóng và mức hưởng
- Ứng dụng VssID: Tra cứu thông tin BHXH và BHYT trực tiếp trên điện thoại
- Cơ quan BHXH cấp huyện: Đến trực tiếp với CMND/CCCD và sổ BHXH để được hỗ trợ rà soát hồ sơ
Kết luận
Lương hưu BHXH chỉ là một phần trong hệ thống phúc lợi cho người cao tuổi tại Việt Nam. Còn có trợ cấp xã hội, ưu đãi giao thông, quyền lợi y tế và hỗ trợ nhà ở — mỗi khoản có quy trình đăng ký riêng và ít được phổ biến rộng rãi. Bước đầu tiên là biết mình có quyền yêu cầu gì.
Nhận tóm tắt quyền lợi qua email
Bản tóm tắt 2 trang về các quyền lợi BHXH, BHYT và hỗ trợ xã hội — viết bằng tiếng Việt dễ đọc, dựa trên nguồn chính thức.
- Danh sách quyền lợi theo từng độ tuổi (55 – 75+)
- Hướng dẫn kiểm tra mức lương hưu hiện tại
- Các cơ quan cần liên hệ và số điện thoại
- Checklist hồ sơ cần chuẩn bị